• FelsefeSinifi.Com
    • "Felsefe merakla başlar" Platon
    • Felsefe yapmak mı lazımdır diyorsunuz, o halde felsefe yapmak lazımdır. Felsefe yapmamak mı lazımdır diyorsunuz, bunu yapmak için yine felsefe yapmak lazımdır. (Aristoteles)

Felsefe, Sosyoloji ve Psikoloji dersleri

Üyelik Girişi
E-Haber
Site Haritası
Hava Durumu

Değer Yargıları

Değer Yargıları

İyi    Kötü    Güzel    Çirkin    Doğru    Yanlış    Günah    Sevap

  Bir tablo için iyi mi yoksa güzel mi denir?

 “3x5=25” önermesi matematiksel bir yargı bildirir. Bu yargıyı iyi-kötü, doğru-yanlış, güzel çirkin, sevap-günah yargılarından hangisiyle değerlendirirsiniz?

 Aşağıdaki ifadeler, yukarıda bulunan kavramların hangilerinin örneği olabilir? Uygun kavramı boş bırakılan yere yazınız.

Dürüst olmak (………………..……….)

Bırakılan cisimler yere düşer. (……………………..….)

11x11= 121'dir. (……………………..….)

İnsan haklarına saygı duymak gerekir. (…………………….…..)

Mona Lisa adlı resim (……………….………..)

Yaşama hakkına saygı duymak (………………………...)

İbadet etmek (………………………...)

Yargı, bir olgu veya kavramlar üzerine kurulu bir iddiayı dile getiren ifadelere verilen addır. Yargılar, olgusal alana ve değerler alanına ait olmak üzere ikiye ayrılır.

1. Olgusal Yargılar: Dışsal gerçeklik ve nesneler dünyasına ilişkin objektif yargılardır. Olgusal yargılar “doğru” veya “yanlış” olarak değerlendirilir.

 2. Değer Yargıları: Dışsal gerçeklikleri bulunmayan ancak insanların zihinlerinde anlamları bulunan fenomenlere dair öznel yargılardır. Ahlak, sanat ve din, değerler alanına aittir. Ahlaki yargılar iyi-kötü, dinî yargılar sevap-günah, sanatsal yargılar güzel çirkinolarak değerlendirilir.

Ahlak Yargısını Diğer Yargı Türlerinden Ayıran Özellikler Nelerdir?

Ahlak yargılar bilimsel, sanatsal ve dini yargılardan farklıdır. Bilimsel yargıların ölçütü doğrulanabilir ya da yanlışlanabilir olmasıdır. Örneğin, dünya yuvarlaktır. Bu önerme için ya doğru ya dayanlış ifadesini kullanırız. Sanatsal yargılar  güzel ya da çirkin olarak değerlendirilebilir. Örneğin Mona Lisa tablosunun güzel olarak kabullenmek gibi. Ahlaki yargılar ise ahlaki bir değeri dile getirir. Örneğin yalan söylemek kötüdür.

 Ahlak yargılarının bazı temel özellikleri şunlardır:

1-Ahlak yargıları, yapılması istenen bir eylemi bildirirler. Bunlar yaşama yönelik, olması gerekeni belirten yargılardır. Yani eylem alanıyla ilgili yargılardır.

2-Ahlak yargıları değer içerdiğinden özneldir. “İyi” ve “kötü” gibi değerler ortaya koyarlar.

3-Ahlak yargıları değişkendir. Ahlak yargıları zamanla koşulların değişmesine paralel değişir.

 4-Ahlak yargıları normatif (kural koyucu)dır. Yapılması ya da yapılmaması gerekeni belirtir. “Yalan söylemek kötüdür” gibi.

5-Genellikle evrensel nitelik taşımaz.

Estetik yargıların bazı temel özellikleri şunlardır:

1-Beğeniye dayalı değer yargılarıdır.

2-Akla değil, duygu ve coşkulara dayanır.

3-Evrensel nitelik taşımaz.

Din yargılarının bazı temel özellikleri şunlardır:

1-Kutsal sayılan din kurallarına dayanır.

2-Dogma yani tartışılmadan benimsenmiş görüş olduğu için değişmez yapıdadır.

Bilimsel yargıların bazı temel özellikleri şunlardır:

1-Akla ve mantığa dayalı yargılardır.

2-Evrensel niteliktedir.

3-Sonuçları kesindir.

 

Günün Sözü

Öfkeli bakan değil, akıllı bakan korkunç ve tehlikeli görünür: Kuşkusuz insan beyni aslanın pençesinden daha korkunç bir silahtır. (Arthur SCHOPENHAUER)

Nerede canlı bulduysam, orada güç iradesi buldum; hizmet edenlerin iradesinde bile efendi olma iradesi buldum. (NIETZSCHE)

Hep öğrenci kalan insan, öğretmenine borcunu kötü ödüyor demektir. (NIETZSCHE)

FelsefeSınıfı.Com'da Ara
Saat
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi3
Bugün Toplam48
Toplam Ziyaret1884552